Projeksiyon teknolojisi ve seçim kriterleri

Projeksiyonları kullanım alanlarına göre 3 sınıfta toplamak mümkündür.
1. Sunum sistemlerinde kullanılan projeksiyonlar
2. Ev sinema sistemleri projeksiyonları
3. Eğitim ve öğretim alanlarında kullanılan projeksiyonlar

1) Sunum Sistemlerinde Kullanılan Projeksiyonlar
Sunum sistemleri amacı adından da anılacağı üzere bir seminer, toplantı ya da konferans verilirken kullanılan projeksiyonlardır. Bu amaçla elde edilmek istenen görüntünün görselliğinden ya da renk tonlamasından ziyade keskinliği, kontrastı, aydınlık seviyelerinin istenilen düzeyde olması tercih edilmelidir. Bu amacı sağlamada en uygun projeksiyonlar DLP teknolojisine sahip cihazlardır.

2) Ev Sinema Sistemleri Projeksiyonları
Kişisel ev sineması sistemini kurmak için evde nelere ihtiyacınız olduğunu, kullanılacak cihazları, kısaca değinelim. Ev sinema sisteminde üç unsur ön plana çıkmaktadır.

a) Görüntü kaynağı (Dvd oynatıcı, uydu alıcısı vs.)
b) Ses sistemleri
c) Video projektörler

Görüntü kaynağı ve ses sistemleri kişinin ayırdığı bütçeye göre değişiklik arz etmektedir.

Video projeksiyonlar, plazmalar ve LCD ekranlı görüntüler arasındaki rekabette, ekran boyutu ve görüntü kalitesi yapılacak tercihte en önemli unsur olmaktadır. LCD ve plazma ekranlarda resim büyüklüğü 1,5 mt seviyelerinde olması, günümüzde sinema keyfini evde yaşamak için video projeksiyonları daha da ön plana çıkmaktadır. Renk doygunluğu ve fiyat açısından LCD yapısı ev sineması sistemi kullanıcıları için tavsiye edeceğimiz tiptir. Bu seçimin yanı sıra cihazımızın özellikleri, desteklediği formatlar, kontrast, fan deviri (ve ses miktarı), lamba ışık seviyesi ve lamba ömrü temel kriterler olmalıdır. Ortalama Bir projeksiyonda kulanım koşullarına da bağlı olmak kaydı ile lamba ömrü 1000-2000 saat civarındadır. Projeksiyon lambası belirli bir süre kullanımından sonra (Bu süre ortalama 1000 saat civarıdır) lambanın ışık seviyelerinde azalma olur. Projeksiyon cihazları tercih edilirken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur ise projeksiyon lambasının fiyatı ve temin edilebilirliğidir.

3) Eğitim, öğretim alanları projeksiyonları
teknolojini gelişmesi ve maliyetlerin düşmesi ile beraber projeksiyonlar eğitim alanlarının da vazgeçilmez araçlarından biri haline geldi. Eğitim kurumlarında projeksiyon tercih edilirken dikkat edilmesi gereken en önemli etken cihazın ışık gücü ve lümen seviyeleridir. Çünkü lümen seviyelerinin ne kadar yüksek seçilirse ortamın daha az karanlık olması ihtiyacı doğar. Aksi halde karanlık ortamda izleyici ve öğrencilerin dikkati azalır. Bu şartları sağlamada projeksiyonlar da görüntü 3 teknolojik konu üzerinde yoğunlaşmıştır. Bunlar

- LCD teknoojisi
- DLP teknolojisi
- LCOS teknolojisi

a) LCD teknolojisi nedir? :
Liquid Crystal Display diye anılan bu yapı 1888 yılında Avusturyalı bitkibilimci Fredreich Rheinizer tarafından keşfedildi. Sabunlu suya benzeyen bu yarı katı yarı likit madde 1960'lı yılların ortalarında farklı bir özelliği ile ön plana çıktı. Dışardan verilen bir elektrik akımı ile uyarıldığında likit kristaller, üzerinden geçen ışığın özelliğini değiştirebiliyordu.

TFT LCD iki cam tabaka arasında likit kristal ile doldurulmuş sandviç benzeri bir yapıya sahiptir.
Bir tarafta rengi oluşturan renk filtreleme camı, diğer tarafta ise TFT camı mevcuttur. Renk filtreleme camı arasındaki voltaj farkına göre likit kristaller hareket ederler. Bu hareket şekline göre arkadan verilen ışığın şiddeti ve kutuplaşma yönü değişir. Bunun sonucunda farklı oranda ve parlaklıkta renkler gözümüze ulaşır.

b) DLP ( Digital Light Processing) Teknolojisi nedir?:
Digital Light Processing, Texas Instument firmasının geliştirdiği bir teknolojidir. Bu sistemde lamba ışığı, üzerinde kırmızı,yeşil ve mavi renk bulunan dönen bir çark içinden geçerek DMD (Digital Micromirror Device - Dijiltal mikroayna cihazı) chip'te oluşan renkli görüntü sinyalini objektiften perdeye yansıtır. DMD chipte 500.000 den fazla çok küçük ve ince mikro aynalar bulunmaktadır. DMD chip'in tamamı bir insan tırnağı kadardır. DMD chip ile üretilmiş projeksiyon cihazları, DMD üretiminin riskli ve pahalı olması nedeniyle diğer teknoljiyle üretilmiş projektörlere oranla daha pahalıdır.

Peki DLP ne sağlar?

Görüntü daha net; Yaklaşık 800.000 adet ayna, digital sinyale göre saniyede 5.000 defa +/-10 derecelik açılarla kırpışmaktadır. Bu yüksek hız görüntüdeki kaliteyi getirir.

Mükemmel Çözünürlük; Aynalardan oluşan piksellerin arasındaki boşluk, 1 mikrondan daha az olduğundan görüntü büyüklüğünün artması görüntüyü bozmaz, analog LCD teknolojilerdeki sinir bozucu piksel aralıkları farkedilmez.

Gerçek Renkler; Digital sinyal ve ışık işleme sayesinde gerçeğe en yakın renkler.

Güvenilir; DLP Teknolojisi kullanıma başlanmadan önce Texas Instruments tarafından 5 yıl boyunca aralıksız denenmiştir. Bu testlerde DMD herhangibir hata oluşmadan 1,7 trilyon saykıl çalışmıştır. Normal bir kullanım ile bu 95 yıla tekabül etmektedir.

Küçük ve Hafif; DLP teknolojisi, diğer analog LCD teknolojilerde olduğu gibi büyük ve ağır optik sistemlere gerek duymadığı için çok hafif projektörlerin yapılmasına olanak sağlamıştır. Şu anda Dünyadaki en küçük projeksiyon cihazı DLP teknolojisidir.

DMD'nin kapalı bir optik blokta yeralması ve kesinlikle ısıya maruz kalmaması nedeniyle tozlanma etkileri sıfıra inmiş ve LCD teknolojisine göre 4 kat daha az bakım gerektirdiği görülmüştür. DLP Teknolojisi uzun vadeli tercihler için vazgeçilmez bir seçenektir. LCD teknolojisinde öngörülen sağlıklı çalışma ömrü 4 yıl iken DLP projektörlerde 8 yıldır.

c) LCOS teknolojisi nedir?: 2004 yıllarının başlarında geliştirilen LCOS teknolojisi 50’’ ve daha büyük televizyonlar için yüksek çözünürlük ve büyük görüntü kalitesini sağlamada çok verimli olmuştur. Bununla beraber 2006 yıllarını ortalarında lcos teknolojisi projeksiyon tv’lerde de geliştirilerek marketlerde yerini aldı.
Liquid crystal on silicon adı ile anılan LCOS teknolojisi yapısal olarak DLP teknolojisine benzemesine rağmen dlp’de kullanılan mikroyna yerine sıvı kristaller kullanılır. Lcos teknolojisinde sıvı kristaller yüksek teknolojiye sahip bir kaç tipte pasivasyon katmanı olan bir aliminized tabaka ile kaplanmış silicon chip yüzeyine direk uygulanır.
LCOS teknolojisi LCD ve plazma teknolojisinden daha ileri teknolojiye sahip olması yanında görüntü kalitesi daha yüksektir.

LCOS ekranlar 2 ana kategoride görüntü sağlar.

- Üç mikrochip LCOS ekran
- Tek mikrochip LCOS ekran

Üç panelli ekranda her renk için 1 mikro display vardır ve üc renk optik olarak ekranda birleşerek görüntüyü verir. Aşağıdaki 3 mikrochip displaye sahip LCOS yapısı şekil olarak çizilmiştir.

Tek panelli ekranda ise bir tambur disk üzerinde mavi, kırmızı ve yeşil renkler dizilidir. Tek mikrochip LCOS ekrana bu tambur üzerinden renkler düşürülür ve görüntü ekrana yansıtılır. Tek mikrochip displaye sahip LCOS çalışma şekilleri aşağıda çizilmiştir. Ayrıca mikrochip displaye sahip projeksiyonlar Üç mikrochip displaye sahip olanlardan biraz daha ucuzdur.

Tek dairesel diskli LCOS teknolojisi şekildeki gibidir.